สิวขึ้นก่อนมีประจำเดือน เกิดจากอะไร?

หลายคนอาจสังเกตว่า สิวมักขึ้นช่วงก่อนมีประจำเดือน โดยเฉพาะบริเวณคาง กรอบหน้า หรือแนวขากรรไกร ทั้งที่ช่วงอื่นผิวก็ปกติดี

อาการนี้เรียกว่า “สิวฮอร์โมน” (hormonal acne) ซึ่งพบได้บ่อยในผู้หญิงวัยทำงาน และเกี่ยวข้องโดยตรงกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกาย


ทำไมสิวถึงขึ้นก่อนมีประจำเดือน


1) ฮอร์โมนแอนโดรเจน (Androgen) เพิ่มขึ้น

ในช่วงก่อนมีประจำเดือน ระดับฮอร์โมนเพศหญิง (เอสโตรเจน) จะลดลง ขณะที่ ฮอร์โมนแอนโดรเจน มีอิทธิพลมากขึ้น ส่งผลให้ต่อมไขมันผลิตน้ำมัน (sebum) มากขึ้น น้ำมันส่วนเกินนี้สามารถไปอุดตันรูขุมขน และเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญของการเกิดสิว

ฮอร์โมนแอนโดรเจนมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นการผลิตน้ำมันผิว ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเกิดสิวโดยตรง


2) รูขุมขนอุดตันง่ายขึ้น

เมื่อมีน้ำมันมากขึ้น ร่วมกับเซลล์ผิวที่ตายแล้ว ทำให้เกิดการอุดตันในรูขุมขน (comedone formation) ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดสิว


3) การอักเสบของผิวเพิ่มขึ้น

สิวไม่ได้เกิดจากการอุดตันเพียงอย่างเดียวแต่ยังเกี่ยวข้องกับกระบวนการอักเสบของผิว (inflammation)

ในช่วงก่อนมีประจำเดือน ร่างกายอาจมีความไวต่อการอักเสบมากขึ้น ทำให้สิวที่เกิดมีแนวโน้มเป็น

  • สิวอักเสบ
  • สิวหัวหนอง
  • หรือสิวที่เจ็บ


4) ปัจจัยเสริมจากพฤติกรรมช่วงก่อนมีประจำเดือน

ช่วงก่อนมีประจำเดือน หลายคนอาจมีพฤติกรรมที่กระตุ้นสิวโดยไม่รู้ตัว เช่น

  • เครียดมากขึ้น
  • นอนน้อย
  • รับประทานอาหารหวานหรือมันมากขึ้น

ความเครียดสามารถกระตุ้นฮอร์โมนบางชนิดที่มีผลต่อการเกิดสิวได้


สิวช่วงนี้มักขึ้นตรงไหน

สิวฮอร์โมนมักขึ้นบริเวณ:

  • คาง
  • กรอบหน้า
  • แนวขากรรไกร
  • บางครั้งอาจลามมาที่คอ

ซึ่งเป็นบริเวณที่ไวต่อฮอร์โมนมากกว่าส่วนอื่นของใบหน้า


วิธีดูแลสิวช่วงก่อนมีประจำเดือน


1) รักษาความสะอาดผิวอย่างสม่ำเสมอ

  • ล้างหน้าอย่างอ่อนโยน
  • หลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่อุดตันผิว


2) หลีกเลี่ยงการแกะหรือบีบสิว

เพราะอาจทำให้

  • อักเสบมากขึ้น
  • และเพิ่มโอกาสเกิดรอยสิว


3) เลือกวิธีดูแลให้เหมาะกับ “ชนิดของสิว”

ในกรณีที่เป็น สิวอักเสบหรือสิวหัวหนอง

การใช้ แผ่นแปะสิวชนิดไฮโดรคอลลอยด์ (hydrocolloid) อาจช่วย

  • ปกป้องสิวจากสิ่งสกปรก
  • ลดการสัมผัสหรือแกะสิว
  • ช่วยดูดซับของเหลวจากสิว

Hydrocolloid dressing สามารถช่วยจัดการสารคัดหลั่งและปกป้องผิวในบริเวณที่มีแผลหรือสิว


4) จัดการความเครียดและการพักผ่อน

  • นอนหลับให้เพียงพอ
  • ลดความเครียด
  • ออกกำลังกายเบา ๆ


เมื่อไหร่ควรปรึกษาแพทย์

  • สิวขึ้นรุนแรงทุกเดือน
  • เป็นสิวอักเสบจำนวนมาก
  • มีรอยแผลเป็นหรือรอยดำชัด

แพทย์ผิวหนังสามารถช่วยประเมินและให้คำแนะนำที่เหมาะสมกับสภาพผิวแต่ละคน

—

สรุป สิวที่ขึ้นก่อนมีประจำเดือนเกิดจาก


การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน การผลิตน้ำมันเพิ่มขึ้น และการอักเสบของผิว

แม้จะเป็นเรื่องที่พบได้บ่อย แต่การดูแลผิวอย่างเหมาะสมและเข้าใจสาเหตุ จะช่วยลดความรุนแรงของสิวในแต่ละรอบเดือนได้

—

แหล่งอ้างอิง