ในยุคที่การทำงานส่วนใหญ่ต้องอาศัยคอมพิวเตอร์และการนั่งทำงานเป็นเวลานาน “พนักงานออฟฟิศ” กลายเป็นกลุ่มคนที่มีความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพของระบบกล้ามเนื้อและกระดูก (Musculoskeletal disorders: MSDs) มากกว่าที่หลายคนคิด โดยเฉพาะอาการที่เรียกกันทั่วไปว่า “ออฟฟิศซินโดรม” ซึ่งเกิดจากพฤติกรรมการทำงานซ้ำ ๆ และท่าทางที่ไม่เหมาะสมเป็นเวลานาน
การนั่งทำงานนาน ส่งผลต่อกล้ามเนื้อและกระดูกโดยตรง
พนักงานออฟฟิศจำนวนมากต้องนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์วันละหลายชั่วโมง การนั่งในท่าเดิมต่อเนื่องเป็นเวลานานทำให้กล้ามเนื้อบางส่วนต้องทำงานค้างอยู่ตลอดเวลา ขณะที่กล้ามเนื้อบางส่วนแทบไม่ได้เคลื่อนไหว ส่งผลให้เกิดความตึงตัวและความเมื่อยล้าในกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะบริเวณ คอ บ่า ไหล่ และหลังส่วนล่าง
พฤติกรรมการนั่งเป็นเวลานานและการเคลื่อนไหวร่างกายที่ไม่เพียงพอ เป็นปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพหลายด้าน รวมถึงปัญหากล้ามเนื้อและกระดูกจากการทำงาน นอกจากนี้ การทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลานานโดยไม่มีการปรับสภาพแวดล้อมการทำงานให้เหมาะสม อาจทำให้เกิดอาการปวดคอ ปวดไหล่ ปวดหลัง รวมถึงความผิดปกติของข้อมือและมือได้
การเคลื่อนไหวซ้ำ ๆ ทำให้เกิดการสะสมของความตึง
การใช้เมาส์และคีย์บอร์ดซ้ำ ๆ ตลอดทั้งวันเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เกิดการใช้งานกล้ามเนื้อและเอ็นบริเวณมือและข้อมืออย่างต่อเนื่อง หากไม่มีการพักหรือปรับท่าทางที่เหมาะสม อาจทำให้เกิดอาการตึง ชา หรือปวดบริเวณข้อมือและปลายแขนได้
การเคลื่อนไหวซ้ำ ๆ และท่าทางการทำงานที่ไม่เหมาะสม เช่น การงอข้อมือหรือยกไหล่ขณะทำงาน เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดความผิดปกติของระบบกล้ามเนื้อและกระดูกในกลุ่มพนักงานที่ทำงานกับคอมพิวเตอร์
พฤติกรรมการนั่งที่ไม่รู้ตัว
อีกปัญหาที่พบได้บ่อยคือการนั่งทำงานในท่าที่ไม่เหมาะสม เช่น นั่งหลังค่อม ยกไหล่ หรือก้มคอไปข้างหน้า โดยผู้ทำงานมักไม่รู้ตัวว่ากำลังอยู่ในท่าทางที่สร้างภาระต่อกล้ามเนื้อ
การก้มศีรษะไปข้างหน้ามากขึ้นจะเพิ่มแรงกดต่อกระดูกสันหลังส่วนคออย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของอาการปวดคอและบ่าในกลุ่มคนทำงานหน้าคอมพิวเตอร์
“ออฟฟิศซินโดรม” ไม่ใช่โรคเดียว แต่เป็นกลุ่มอาการ
คำว่า “ออฟฟิศซินโดรม” ไม่ได้หมายถึงโรคใดโรคหนึ่งโดยเฉพาะ แต่เป็นคำที่ใช้เรียกรวมกลุ่มอาการปวดเมื่อยและความผิดปกติของกล้ามเนื้อที่เกิดจากพฤติกรรมการทำงาน เช่น
- ปวดคอ บ่า ไหล่
- ปวดหลังส่วนล่าง
- อาการตึงหรือชาในข้อมือและแขน
- กล้ามเนื้ออักเสบจากการใช้งานซ้ำ ๆ
อาการเหล่านี้หากปล่อยไว้นานโดยไม่ปรับพฤติกรรมหรือดูแลร่างกาย อาจพัฒนาไปสู่ปัญหาสุขภาพเรื้อรังที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและประสิทธิภาพในการทำงานได้
การดูแลร่างกายจึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับคนทำงานออฟฟิศ
เนื่องจากลักษณะการทำงานของพนักงานออฟฟิศมีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดปัญหากล้ามเนื้อและกระดูก การดูแลร่างกายอย่างเหมาะสมจึงเป็นเรื่องสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นการปรับท่านั่งให้ถูกต้อง การพักและยืดกล้ามเนื้อระหว่างวัน รวมถึงการจัดสภาพแวดล้อมการทำงานให้เหมาะสมตามหลักการยศาสตร์
การตระหนักถึงปัญหาเหล่านี้ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดความเสี่ยงของอาการปวดเรื้อรัง และช่วยให้การทำงานในชีวิตประจำวันเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
—
แหล่งอ้างอิง
- Bull, F.C., Al-Ansari, S.S., Biddle, S., Borodulin, K., Buman, M.P., Cardon, G., Carty, C., Chaput, J.-P., Chastin, S., Chou, R., Dempsey, P.C., DiPietro, L., Ekelund, U., Firth, J., Friedenreich, C.M., Garcia, L., Gichu, M., Jago, R., Katzmarzyk, P.T. and Lambert, E. (2020). World health organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. British Journal of Sports Medicine, [online] https://doi.org/10.1136/bjsports-2020-102955.
- Hansraj, K.K. (2014). Assessment of stresses in the cervical spine caused by posture and position of the head. Surgical Technology International, [online] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25393825/.
- NIOSH (1997). Musculoskeletal disorders and workplace factors. A critical review of epidemiologic evidence for work-related musculoskeletal disorders of the neck, upper extremity, and low back. https://doi.org/10.26616/nioshpub97141.
- OSHA (n.d.). Computer Workstations – Overview | Occupational Safety and Health Administration. [online] https://www.osha.gov/computer-workstations.
