พนักงานออฟฟิศจำนวนมากต้องนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ต่อเนื่องหลายชั่วโมงต่อวัน ซึ่งพฤติกรรมการทำงานลักษณะนี้ส่งผลโดยตรงต่อระบบกล้ามเนื้อและกระดูก (musculoskeletal system) ทำให้เกิดอาการปวดเมื่อยได้ง่าย โดยเฉพาะบริเวณคอ บ่า ไหล่ และหลัง
เมื่อร่างกายอยู่ใน ท่าเดิมเป็นเวลานาน กล้ามเนื้อบางส่วนต้องทำงานค้างอยู่ตลอดเวลา เช่น กล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และหลัง ขณะที่กล้ามเนื้อบางส่วนกลับแทบไม่ได้เคลื่อนไหวเลย ภาวะเช่นนี้ทำให้เกิด ความไม่สมดุลของกล้ามเนื้อ (muscle imbalance) ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของอาการตึง ปวด และอ่อนล้า
สการทำงานในท่าทางเดิมเป็นเวลานาน การเคลื่อนไหวซ้ำ ๆ และท่าทางที่ไม่เหมาะสม เป็นปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงต่อ ความผิดปกติของระบบกล้ามเนื้อและกระดูกจากการทำงาน (work-related musculoskeletal disorders) ซึ่งพบได้บ่อยในกลุ่มพนักงานที่ใช้คอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน
นอกจากนี้ การก้มศีรษะไปข้างหน้าเพื่อมองหน้าจอหรือโทรศัพท์ยังเพิ่มแรงกดต่อกระดูกสันหลังส่วนคออย่างมีนัยสำคัญ เมื่อศีรษะก้มลงประมาณ 60 องศา แรงกดที่กระดูกสันหลังส่วนคออาจเพิ่มขึ้นเทียบเท่ากับน้ำหนักกว่า 27 กิโลกรัม ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุของอาการปวดคอและบ่าในคนทำงานหน้าจอ
ยิ่งไปกว่านั้น หากมีปัจจัยเสี่ยงเพิ่มเติม เช่น
- นั่งหลังค่อม คอยื่น ไหล่งุ้ม
- จอคอมพิวเตอร์สูงหรือต่ำเกินไป ทำให้ต้องก้มหรือเงยคอเป็นเวลานาน
- ใช้เมาส์หรือคีย์บอร์ดในตำแหน่งที่ทำให้ข้อมืองอ
- ความเครียด พักผ่อนไม่เพียงพอ หรือนอนน้อย
ปัจจัยเหล่านี้ล้วนทำให้กล้ามเนื้อเกิดความตึงสะสมมากขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอาการที่หลายคนเรียกรวม ๆ ว่า “ออฟฟิศซินโดรม” ซึ่งเป็นกลุ่มอาการปวดเมื่อยจากพฤติกรรมการทำงาน หากปล่อยไว้โดยไม่ปรับพฤติกรรมหรือดูแลร่างกาย อาการเหล่านี้อาจพัฒนาไปเป็นปัญหาเรื้อรังที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและประสิทธิภาพในการทำงานได้
เช็กลิสต์ 6 อาการยอดฮิตของคนทำงาน (ออฟฟิศซินโดรม) และวิธีแก้ตรงจุด
- ปวดคอ บ่า ไหล่
สาเหตุ
เกิดจากการก้มคอมองจอเป็นเวลานาน หรือการยกไหล่เกร็งขณะใช้เมาส์และคีย์บอร์ด
วิธีแก้
- ปรับจอให้อยู่ระดับสายตา
- ยืดกล้ามเนื้อคอและไหล่ทุก 30–60 นาที
- เปลี่ยนอิริยาบถระหว่างวัน
- ปวดหลังส่วนล่าง
สาเหตุ
การนั่งหลังค่อม หรือไม่มีพนักพิงรองรับหลังส่วนล่าง
วิธีแก้
- นั่งหลังตรง ให้หลังส่วนล่างมีที่พยุง
- ลุกเดินหรือยืดเส้นทุก 30–60 นาที
- ข้อมือชา หรือปวดข้อมือ
สาเหตุ
การใช้เมาส์และคีย์บอร์ดในท่าที่ข้อมืองอ หรือวางข้อมือผิดตำแหน่ง
วิธีแก้
- ปรับคีย์บอร์ดให้อยู่ระดับข้อศอก
- วางข้อมือในท่าตรง ไม่งอขึ้นหรือลง
- ตึงสะบัก หรือปวดกลางหลัง
สาเหตุ
กล้ามเนื้อสะบักทำงานหนักจากการนั่งไหล่งุ้มเป็นเวลานาน
วิธีแก้
- ฝึกยืดอกและดึงสะบักเข้าหากัน
- ปรับเก้าอี้ให้รองรับแผ่นหลัง
- ปวดศีรษะจากกล้ามเนื้อคอ
สาเหตุ
กล้ามเนื้อคอและบ่าตึงสะสม ทำให้เกิด tension headache
วิธีแก้
- ยืดคอและบ่า
- ลดความเครียด และพักสายตาเป็นระยะ
- อ่อนล้า ปวดเมื่อยทั้งตัว
สาเหตุ
การนั่งนาน ทำให้การไหลเวียนเลือดลดลง
วิธีแก้
- ลุกเดินบ้างระหว่างวัน
- เพิ่มการเคลื่อนไหว เช่น ยืดเส้นหรือออกกำลังกายเบา ๆ
ทางเลือกช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อในชีวิตประจำวัน
สำหรับคนทำงานที่มีอาการปวดเมื่อยจากการนั่งทำงานเป็นเวลานาน นอกจากการปรับท่าทางและการยืดกล้ามเนื้อแล้ว การใช้ ความร้อน (heat therapy) เป็นอีกวิธีหนึ่งที่มักใช้เพื่อช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อที่ตึง
การประคบร้อนสามารถช่วยบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อและลดความตึงของกล้ามเนื้อได้ในบางกรณี โดยเฉพาะอาการปวดจากกล้ามเนื้อที่ใช้งานหนักหรืออยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานาน
ดังนั้น สำหรับพนักงานออฟฟิศที่มีอาการปวดเมื่อยบริเวณคอ บ่า ไหล่ หรือหลัง การใช้ แผ่นแปะร้อนบรรเทาปวด อาจเป็นตัวช่วยที่สะดวกในการดูแลกล้ามเนื้อระหว่างวัน หรือหลังเลิกงาน เพื่อช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม การป้องกันที่ดีที่สุดยังคงเป็นการ ปรับท่าทางการทำงาน เคลื่อนไหวร่างกายเป็นระยะ และพักผ่อนให้เพียงพอ
—
แหล่งอ้างอิง
- Canadian Centre for Occupational Health and Safety (2014). Work-related Musculoskeletal Disorders (WMSDs). [online] https://www.ccohs.ca/oshanswers/diseases/rmirsi.html.
- Cleveland Clinic (2020). Here’s How to Choose Between Using Ice or Heat for Pain. [online] https://health.clevelandclinic.org/should-you-use-ice-or-heat-for-pain-infographic.
- NHS (2025). Preventing work-related injuries | NHS inform. [online] https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/muscle-bone-and-joints/preventing-work-related-injuries.
- Pronk, N.P., Katz, A.S., Lowry, M. and Payfer, J.R. (2012). Reducing Occupational Sitting Time and Improving Worker Health: The Take-a-Stand Project, 2011. https://doi.org/10.5888/pcd9.110323.